دکتر مسعود کثیری

پزشک عمومی


درآمدی بر پیشینه پزشکی اصفهان

درآمدی بر پیشینه پزشکی اصفهان

مقدمه مولف

آنچه كه در يك قضاوت عادلانه، در مورد يك حادثه تاريخي، به كمك محقق مي آيد، گستردگي حيطه اطلاعات و وسعت نظر او نسبت به كليه شرايطي است كه در بوجود آمدن آن حادثه خاص نقش داشته اند. در قضاوت هاي تاريخي، وجهي كه در گذشته كمتر مورد توجه واقع گشته و از ديدگاه مورخان مستور مي ماند، وجه اجتماعي حوادث بود. به بيان ديگر نقش مسائل اجتماعي و زمينه هاي فرهنگي موجود در شكل گيري حوادث، كمتر مورد توجه واقع گشته و اغلب تواريخ ما تواريخ سياسي مربوط به حوادث يك خاندان سياسي و شرح زندگي بزرگان آن و احيانا جنگ و صلحهاي آنان بود.

امروزه به مدد شيوه هاي نوين تاريخ نگاري و پيوندي كه ميان شاخه هاي مختلف علوم انساني برقرار شده ، توجه به تاريخ اجتماعي، از جايگاه ويژه اي در نزد مورخان برخوردار گشته است. اما تاريخ اجتماعي خود كلمه اي عام است كه داراي جنبه هاي مختلفي از جمله فرهنگ و آداب و رسوم، خاستگاهاي قومي و قبيله اي، علايق مذهبي و فرهنگي و... مي باشد.

يكي از جنبه هاي اصلي تاريخ اجتماعي بررسي سطح بهداشت و درمان جامعه مي باشد كه امروزه آنرا به عنوان يكي از مهمترين شاخصه هاي رشد و توسعه يافتگي، به حساب مي آورند. نقش بسيار مهمي كه اين شاخص در حوادث مختلف تاريخي بازي مي كند، به قدري موثر است که انکار آن به هيچ وجه ممکن نيست. صفحات تاريخ گواه اين موضوع است كه گاه بروز يك بيماري شديد و واگيردار در بين يك قوم ، مانع لشكر كشي آنها به منطقه اي شده و يا باعث شكست و نابودي آنها گشته است. گاه بروز يك بيماري مسري و كشنده، اكثر جمعيت مولد و نيروي كار يك شهر ويا منطقه را از بين برده و به دنبال آن بروز قحطي و ضعف بنيانهاي اقتصادي ناشي از آن ، باعث برتري و استيلاي قومي بر قوم ديگر شده است.

اما آنچه که باعث نگارش اين کتاب شد اين بود که در سال 1385 ، به مدت 6 ماه، به همت مركز صدا و سيماي استان اصفهان، برنامه اي راديويي با عنوان « پيشينه پزشكي اصفهان » تهيه مي شد که نويسنده اين سطور به عنوان كارشناس در آن حضور داشته و در آن به مبحث سابقه طب و طبابت در ايران، با تاكيد بر تاريخ پزشكي اصفهان، پرداخته مي شد. پس از پخش چند برنامه از اين مجموعه، به دليل استقبال شنوندگان، و ضرورت حفظ توجه علاقه مندان به مقوله تاريخ پزشکي، و گشايش مجرايي براي ورود محققين بدين مبحث، تصميم گرفته شد تا ما حصل اين گفتگوها با کمي جرح و تعديل و گردآوري مطالب تکميلي، به صورت كتابي قابل عرضه آماده چاپ شود.

براي انجام اين كار ابتدا به منابع چاپي و کليه کتبي که به گونه اي با تاريخ پزشكي مرتبط بود، مراجعه شد و هر آنچه را كه مربوط به اصفهان بود ، استخراج گشت. بدين ترتيب، چارچوب اوليه كتاب به دست آمد و قسمتهاي كهن تاريخ پزشكي تا حدي كه ممكن بود، روشن شد. براي تدوين قسمتهاي معاصر، بخصوص از اواخر دوران قاجار به بعد، اطلاعات و اسنادي نياز بود که بدين جهت از کليه دوستان درخواست شد تا اسناد، عكسها و خاطراتي كه در مورد تاريخ طب و طبابت در ايران دارند، ارسال كنند. در اين مورد آقاي دكتر ابراهيم اسفندياري مطلبي را به همراه چند قطعه عكس، در مورد زندگي نامه مرحوم دكتر حكمي در اختيار نويسنده قرار داد، كه لازم است از اهتمام ايشان به اين امر، تشكر نمايم.

پس از آن به فهرست پايان نامه ها ي موجود در دانشگاه مراجعه شد که در اين ميان با يک عنوان پايان نامه در مورد تاريخچه دانشكده پزشكي اصفهان برخورد نمودم كه متاسفانه چون مربوط به حدود 40 سال پيش بود، دسترسي به آن غير ممکن بود.

بدين ترتيب با وجود قلت منابع و با توجه به اينکه موضوع اين کتاب بيشتر مبتني بر تاريخ پزشکي اصفهان تا اوائل تاسيس دانشکده پزشکي مي باشد، تصميم بر اين شد تا هر آنچه را كه حاصل كنكاش و جستجوي در منابع بود ، به همراه گردآوري برخي اطلاعات به دست آمده از مطلعين و پيشکسوتان، بر روي كاغذ آورده شود، بدان اميد كه فتح باب و انگيزه اي گردد براي كليه انديشمندان و محققاني كه در اين مورد صاحب نظر هستند تا اسناد و مدارك و يافته هاي خود را مدون نموده و براي چاپ و عرضه آماده نمايند تا ان شاالله کتاب را در چاپهاي بعدي، غني تر و پربارتر از آنچه هست مشاهده فرمايند و حق مطلب، آنچنان كه شايسته شهر زيبا و فرهنگي اصفهان است، ادا گردد.

در پايان وظيفه خود مي دانم تا از بزرگواراني که در تدوين و چاپ اين کتاب مرا کمک و راهنمايي نمودند، تشکر نموده و همچنين از لطف و حمايت بي دريغ جناب آقاي دکتر اديبي، معاونت محترم پژوهشي دانشگاه که وسعت نظر و اهتمام ويژه ايشان به تاريخ طب بر صاحب نظران پوشيده نيست و همچنين از جناب آقاي احمدي مدير محترم انتشارات، که در مراحل چاپ آين کتاب متحمل زحمت فراوان گشتند و سرکار خانم واقعي که زحمت ويراستاري قسمتي از متن را به عهده گرفتند، صميمانه سپاسگزارم.

مسعود كثيري

بهار 1387 خورشيدي


آدرس مطب :
تلفن : -

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
صفحه اصلیبیوگرافیکتاب های منمقالات منکارهای پژوهشی دانشجویانگاه نوشته هااسناد تاریخ پزشکیدوره کارشناسی ارشد– گراصفحه شخصی پویاپیامهای کاربرانسوالات پزشکیسایتهای دیگر